Kamil Jary Po bardzo słabym poprzednim sezonie i równie kiepskim początku obecnego, Manchester United pożegnał Erika ten Haga. Zastąpi go prawdopodobnie Ruben Amorim, który dotychczas prowadził Sporting CP. W pewnych kwestiach może to być zmiana o 180 stopni, bo wielce prawdopodobne, że będziemy świadkami ustawienia z trójką obrońców, co było rzadko spotykane w zespole z Old Trafford. “The Athletic” przyjrzał się sylwetce portugalskiego szkoleniowca i stylowi jaki prezentowała jego drużyna.
39-latek sprawił, że Sporting powrócił na szczyt portugalskiego futbolu. Dziewięć zwycięstw w dziewięciu pierwszych meczach ligowych obecnego sezonu utrzymało ich na szczycie, z doskonałym początkiem, podczas którego strzelili 30 bramek i stracili tylko dwie.
Ruben Amorim był łączony z przenosinami do Premier League przez większość ubiegłego sezonu. Liverpool i West Ham United były z nim najbardziej związane, a “The Athletic” poinformował w kwietniu, że Portugalczyk udał się do Wielkiej Brytanii, aby spotkać się z przedstawicielami londyńskiego klubu.
Amorim rozpoczął karierę trenerską w trzecioligowym Casa Pia w 2018 roku. Następnie trafił do drużyny Bragi B, a w styczniu 2020 roku został przesunięty do pierwszej drużyny. Po niezwykle udanym okresie, podczas którego wygrał 10 z 13 meczów, Amorim został w marcu tego samego roku pozyskany przez Sporting, który szukał piątego już menedżera (nie licząc trenerów tymczasowych) w ciągu niespełna dwóch lat.
Po zajęciu czwartego miejsca w sezonie 2019/20, Amorim w sezonie 2020/21 zdobył pierwszy tytuł ligowy dla Sportingu od 19 lat w swoim pierwszym pełnym sezonie. Miał wtedy zaledwie 36 lat. Sporting wygrał również dwa trofea Taca da Liga (Puchar Ligi Portugalskiej), ale najbardziej imponującym powrotem była dominacja w kraju po latach stagnacji.
Amorim wykazywał się odwagą we wprowadzeniu młodych talentów do pierwszej drużyny (w tym Goncalo Inacio, Matheusa Nunesa, Nuno Mendesa i Ousmane Diomande) i poprawił jakość zespołu dzięki dostępnym zawodnikom.
Bruno Fernandes przeniósł się do Manchesteru United nieco ponad miesiąc przed nominacją Amorima, ale Nuno Mendes (transfer do Paris Saint-Germain), Matheus Nunes (Wolverhampton Wanderers), Pedro Porro (Tottenham Hotspur), Manuel Ugarte (również do PSG) i Joao Palhinha (Fulham) należą do utalentowanych graczy, których Amorim ulepszył, zanim zostali sprzedani za wysokie kwoty.
Styl Amorima pozostał niezmieniony przez cały czas i ta konsekwencja była podstawą jego sukcesu. Jaki jest więc jego styl gry?
Na papierze Sporting Amorima gra formacją 3-4-3 – a dokładniej 3-4-2-1 – opartą na wysokim posiadaniu piłki, elastycznym podejściu do ataku i silnych podstawach defensywnych.
W trakcie budowania akcji często rozstawiają swoich pomocników w różnych liniach, aby pomóc akcji przez środek boiska, utrzymując skrzydłowych wysoko i szeroko, co ma na celu rozciągnięcie linii obronnej przeciwnika. Przed nimi dwóch atakujących pomocników wypełnia półprzestrzenie, aby pozostać blisko środkowego napastnika.
Grając od tyłu, Amorim często prosi swoich zawodników o stworzenie struktury 4-2-2-2, co pokazał w zeszłym sezonie, kiedy Sebastian Coates ustawiał się w linii defensywnej, aby stworzyć lepsze kąty podania, aby ostatecznie rozgrywać piłkę szeroko.
Ta płynność w budowaniu gry jest poparta liczbami z zeszłego sezonu, gdy spojrzymy na wykres poniżej. Ustawienie drużyny Amorima często zapewnia, że może rozwijać akcje bez zakłóceń, co pokazuje ich wskaźnik „Press resistance” (98 na 99).
Wyższa liczba oznacza większą zdolność do gry z tyłu i tylko Manchester City i Inter Mediolan osiągneli lepszy wynik w Europie.
Przy stałym posiadaniu piłki, drużyna Amorima może urozmaicać swoje akcje za pomocą skomplikowanych krótkich podań lub bezpośrednich piłek do swoich rozciągających się po boisku skrzydłowych. Ich ocena „Circulate” (60 na 99) może nie wydawać się odzwierciedleniem dominacji w posiadaniu piłki w kontekście najlepszych lig europejskich, ale mówi o różnorodności gry Sportingu, w której są tak samo skłonni do szybkiego progresu akcji poprzez podania, jak i do rozgrywania na całej szerokości boiska.
Wyjaśnia to również wynik w kategorii „Patient Atack”. Ocena 60 na 99 może sugerować różnorodne podejście do ataku, ale ta elastyczność w spowalnianiu lub przyspieszaniu gry jest ogromną bronią w ich arsenale.
Dla przykładu, żadna drużyna nie zarejestrowała w zeszłym sezonie w Primeira Liga więcej ataków typu „build-up” (zdefiniowanych jako sekwencje otwartej gry zawierające ponad 10 podań, które kończą się strzałem lub kontaktem z piłką w polu karnym) niż Sporting – 126. Z drugiej strony, żadna drużyna w lidze nie zanotowała więcej bezpośrednich ataków (sekwencje otwartej gry rozpoczynające się na własnej połowie drużyny, które przesuwają się w kierunku bramki przeciwnika i kończą się strzałem lub kontaktem z piłką w polu karnym) niż ich 74.
W meczu ligowym u siebie w zeszłym sezonie przeciwko głęboko ustawionej drużynie Vitoria Guimaraes, można było zobaczyć zgrabne, jednokontaktowe podania od pomocników Mortena Hjulmanda, Daniela Braganci i Pedro Goncalvesa.
Gdy Viktor Gyokeres wbiega jako trzeci z tyłu, podanie Goncalvesa przebija się przez obronę Vitorii, a Szwed wykańcza akcję.
W przeciwieństwie do takiej zgrabnej, skomplikowanej gry, Amorim stawiał też na bardziej bezpośredni styl ataku. W zeszłym sezonie po przybyciu mierzącego 187 cm Gyokeresa, napastnik rozwijał prędkość w dystansie, aby nękać obrońców przeciwnika i samemu zdobywać bramki.
Jako przykład dziennikarze “The Athletic” podają mecz z Benficą w lutym, w pierwszym meczu półfinału Taca de Portugal.
Skrzydłowy Geny Catamo przejął piłkę na własnej połowie i zauważył bieg Gyokeresa, który ruszył prawą stroną boiska. Pojedyncze podanie sprawiło, że Gyokeres minął Nicolasa Otamendiego, ściął do środka i potężnie strzelił obok bliższego słupka.
Podobne przykłady można znaleźć na lewym skrzydle.
Przeciwko czwartoligowemu Dumiense w listopadowym meczu Taca de Portugal, Gyokeres otrzymał podanie od Nuno Santosa, aby wbiec w przestrzeń, uwolnić się od przeciwnika i strzelić przy bliższym słupku. Jest to lustrzane odbicie poprzedniego gola i coś w rodzaju akcji, które Sporting wykorzystywał.
Tylko Harry Kane z Bayernu Monachium (36 goli i 8 asyst) oraz Luuk de Jong z PSV Eindhoven (29 goli i 15 asyst) mieli w minionym sezonie większy udział w bramkach niż Gyokeres (29 goli i 10 asyst) w siedmiu najlepszych ligach Europy.
Posiadanie tak dominującego środkowego napastnika na czele drużyny pomaga, ale Amorim inteligentnie znalazł najlepszy sposób na zmaksymalizowanie cech zawodników, których ma do dyspozycji.
Biorąc pod uwagę obecność silnego Gyokeresa w polu karnym, Sporting nie stroni od rozgrywania piłki w szerokich strefach i zagrywania do niego dośrodkowań. Te dośrodkowania często nie pochodzą od skrzydłowych, którzy utrzymują szerokość, aby rozciągnąć przeciwnika, ale zwykle pojawiają się od atakujących pomocników działających w półprzestrzeniach.
Taką akcję można było zauważyć w meczu z Boavistą.
Lewy środkowy obrońca Matheus Reis przerzuca piłkę do Paulinho, który wykonuje podanie do Hidemasy Mority. W tym czasie skrzydłowi, Santos i Catamo, są dwoma zawodnikami najbliżej linii bocznych, zachowując szerokość, mimo że nie biorą aktywnego udziału w tej akcji.
Gdy Paulinho podłącza się, aby otrzymać podanie zwrotne od Mority, jego podanie w poprzek bramki znajduje Gyokeresa pędzącego do wykończenia.
Ogólnie rzecz biorąc, jest to kliniczna sekwencja wykonana w nieco ponad sześć sekund.
Poza posiadaniem piłki, drużyna Amorima mogła pochwalić się jednym z najlepszych wyników defensywnych w Europie w zeszłym sezonie („Chance Prevention”, 98 na 99). Tylko Arsenal i Feyenoord osiągnęły niższy współczynnik oczekiwanych bramek rywali (xG) niż Sporting – 0,78 na 90 minut w siedmiu najlepszych ligach Europy.
Zasadniczo wynika to z ich zwartego kształtu w bloku 5-2-3 lub 5-4-1, zmuszając przeciwników do gry wokół ich struktury defensywnej, a rzadko przez nią.
Sporting z ustawioną pięcioosobową linią defensywną, pozwala zobaczyć środkowego obrońcę, który naciska na napastnika lub atakującego pomocnika, mając pewność, że ma za sobą ochronę kolegów z drużyny.
Jako kolektyw, Amorim chce aby jego zawodnicy naciskali wysoko na boisku („Intensity”, 95 na 99) i “ściskali” grę, często przenosząc swoich środkowych obrońców do linii połowy („High line”, 83 na 99).
Tylko Benfica oddała więcej strzałów po odbiorach na połowie przeciwnika niż Sporting w Primeira Liga w zeszłym sezonie. Na wykresie powyżej metryka „High turnovers” zdefiniowana jest jako odzyskanie piłki w odległości 40 metrów lub mniejszej od bramki przeciwnika.
Posiadanie solidnej, świadomej defensywnie szóstki w środku pola było znakiem rozpoznawczym drużyny Amorima. Wcześniej był nim Palhinha i Ugarte, a teraz 25-letni Duńczyk Hjulmand. Zdolność do pokrywania dużych przestrzeni na boisku, przerywania gry i zbierania wolnych piłek stawia duże wymagania przed zawodnikami Amorima w środku pola, a ponieważ skrzydłowi Sportingu są zachęcani do pozostawania wysoko i szeroko, może się tworzyć przestrzeń dla rywali do przeprowadzenia kontrataku
“The Athletic” podał przykład z listopadowego meczu z Estrela Amadora.
Gdy strona przeciwna przejmuje piłkę, skrzydłowi Santos i Ricardo Esgaio (na białym polu) są zbyt wysoko na boisku, z odsłoniętą przestrzenią na flankach. Duet środkowych pomocników Hjulmand i Braganca jest ustawiony zbyt wąsko, aby samodzielnie pokryć szerokość boiska, co zmusza Matheusa Reisa do wycofania się do linii bocznej i zwiększenia luk między trzema środkowymi obrońcami.
Podobny przykład można było zobaczyć przeciwko Farense kilka dni wcześniej, gdzie lewy środkowy obrońca Inacio popełnił błąd, pozostawiając napastnika Rui Costę pędzącego w kierunku bramki. Z Santosem wysoko na lewym skrzydle, stworzyła się przestrzeń do wykorzystania, a Farense po tej akcji zdobyło bramkę.
Jest to taktyczna słabość w drużynie stworzonej przez Amorima. Naturalną koleją rzeczy jest to, jak bardzo ta słabość może zostać obnażona w bardziej konkurencyjnej Premier League.
Nawet biorąc pod uwagę nierówności wśród wielu drużyn Primeira Liga, rezultaty Sportingu, który statystycznie może pochwalić się jednym z najlepszych ataków i najlepszą obroną w siedmiu najlepszych ligach Europy, pokazują, że ich menedżer ma pozytywny wpływ.
39-letni Ruben Amorim jest charyzmatycznym liderem znanym ze stawiania na młode talenty, poprawiania indywidualnych wyników zawodników i zdobywania tytułów. Można zrozumieć, dlaczego Manchester United chciał go mieć.
Media na wyspach donosiły, że INEOS chce postawić na ofensywny styl gry, który pozwoli na kontrolowanie spotkań. Statystyki zdają się potwierdzać, że Amorim może odpowiadać na te potrzeby. Portugalczyk chce, aby ataki były rozłożone na całej szerokości boiska, będąc jednocześnie ustawionym w środkowej i przedniej tercji boiska
Zdecydowanie nie można powiedzieć, że Sporting Lizbona wchodził rywalom z piłką do bramki. 93% strzałów padało spoza pola bramkowego.
Jednocześnie rzadziej pozwalali rywalom na oddawanie strzałów z pola karnego. Ponad połowa (55%) oddanych przez rywali strzałów była oddana zza szesnastego metra.
Dla kibiców “Czerwonych Diabłów” nowością może być też obsada bramki. Podczas, gdy Erik ten Hag niemal w każdym meczu stawiał na Andre Onanę, Ruben Amorim w jednym sezonie ligowym skorzystał z… czterech bramkarzy.
Między słupkami „Lwów” w poprzednim sezonie w lidze najwięcej minut (1980 minut) zaliczył Antonio Adan, a najczęściej zastępował go Franco Israel (900 minut). Inni Portugalczycy Diogo Pinto (171 minut) i Francisco Silva (9 minut) zaliczyli krótsze występy.
Rozmowy pomiędzy włodarzami Manchesteru United i Sportingu CP są już na zaawansowanym poziomie i zdaje się kwestią godzin lub dni oficjalne ogłoszenie Rubena Amorima nowym szkoleniowcem “Czerwonych Diabłów”.
